اول مشخص کنیم اینترنت کند است یا شبکه

یکی از مشکلات رایج در شرکت‌ها و مجموعه‌های اداری این است که کاربران از کندی سیستم‌ها شکایت می‌کنند و اولین حدس معمولاً اینترنت است. اما در بسیاری از مواقع اینترنت کاملاً سالم است و مشکل در شبکه داخلی مجموعه قرار دارد.

ممکن است وب‌سایت‌ها سریع باز شوند، اما فایل‌های روی سرور دیر اجرا شوند؛ نرم‌افزار حسابداری کند باشد؛ انتقال فایل بین دو کامپیوتر سرعت پایینی داشته باشد یا تصاویر دوربین‌های تحت شبکه با تأخیر نمایش داده شوند.

۱. سرعت واقعی لینک شبکه را بررسی کنید

یکی از اولین مواردی که هنگام بررسی علت کندی شبکه شرکت باید کنترل شود، Link Speed تجهیزات است.

ممکن است شبکه شما Gigabit باشد، اما یک کامپیوتر، سرور یا Uplink به دلیل مشکل کابل یا تجهیزات با سرعت 100Mbps متصل شده باشد.

دلایل رایج این اتفاق عبارت‌اند از:

• کابل شبکه معیوب
• سوکت‌زنی نامناسب
• خرابی یکی از زوج‌های کابل
• استفاده از کابل نامناسب
• پورت 100Mbps سوئیچ
• محدودیت کارت شبکه
• مشکل Auto Negotiation

۲. کابل شبکه را دست‌کم نگیرید

همیشه مشکل از تجهیزات گران‌قیمت نیست. گاهی یک Patch Cord، سوکت یا مسیر کابل‌کشی معیوب می‌تواند باعث کندی و ناپایداری شود.

کابل ممکن است ظاهراً سالم باشد و ارتباط نیز برقرار شود، اما خطا یا Packet Loss ایجاد کند. در چنین شرایطی بررسی کابل، سوکت، Patch Panel و Patch Cord اهمیت زیادی دارد.

۳. Packet Loss؛ وقتی اطلاعات دوباره ارسال می‌شوند

کندی همیشه به معنی کمبود پهنای باند نیست. گاهی بسته‌های شبکه در مسیر از بین می‌روند و مجبور به ارسال مجدد می‌شوند. به این وضعیت Packet Loss گفته می‌شود.

Packet Loss می‌تواند باعث مشکلات زیر شود:

• کند شدن نرم‌افزارهای تحت شبکه
• ناپایداری ارتباط با سرور
• اختلال در تماس‌های VoIP
• پرش یا تأخیر تصاویر دوربین‌ها
• سرعت ناپایدار انتقال فایل

Ping به Gateway، سرور و تجهیزات مختلف می‌تواند نقطه شروع خوبی برای بررسی باشد؛ البته Ping به‌تنهایی برای تأیید سلامت کامل شبکه کافی نیست.

۴. Loop در شبکه را جدی بگیرید

یکی از مشکلات جدی در شبکه‌های اترنت، ایجاد Network Loop است.

Loop می‌تواند باعث گردش مداوم فریم‌ها و افزایش شدید Broadcast Traffic شود. در شرایط شدید، عملکرد بخش بزرگی از شبکه مختل خواهد شد.

برخی نشانه‌های احتمالی Loop:

• کند شدن ناگهانی تعداد زیادی از کاربران
• افزایش غیرعادی ترافیک سوئیچ
• قطع و وصل شدن سرویس‌ها
• Latency بالا
• اختلال گسترده بدون مشکل در اینترنت

۵. آیا سوئیچ برای حجم شبکه مناسب است؟

سوئیچ فقط وسیله‌ای برای افزایش تعداد پورت‌ها نیست. با افزایش تعداد کاربران و تجهیزات، نحوه طراحی شبکه و ظرفیت ارتباط بین سوئیچ‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در یک شرکت ممکن است به‌طور هم‌زمان تجهیزات زیر فعال باشند:

• کامپیوتر کاربران
• سرورها
• سیستم حسابداری
• دوربین‌های IP
• NVR
• تلفن‌های VoIP
• Access Pointها
• پرینترهای شبکه
• سیستم حضور و غیاب

اگر حجم زیادی از این ترافیک از یک Uplink محدود عبور کند، همان مسیر می‌تواند تبدیل به گلوگاه شبکه شود.

۶. ترافیک دوربین‌های تحت شبکه را بررسی کنید

در مجموعه‌هایی که تعداد زیادی دوربین IP دارند، ترافیک سیستم نظارت تصویری باید در طراحی شبکه در نظر گرفته شود.

دوربین‌ها به‌صورت مداوم Stream ویدئویی تولید می‌کنند و با افزایش تعداد دوربین‌ها، Bitrate و کیفیت تصویر، حجم این ترافیک افزایش پیدا می‌کند.

اگر دوربین‌ها، کاربران و سرورها همگی بدون طراحی مناسب روی یک زیرساخت قرار گرفته باشند، احتمال ایجاد گلوگاه بیشتر می‌شود.

۷. شبکه Flat همیشه بهترین انتخاب نیست

در یک شبکه Flat ممکن است کاربران، دوربین‌ها، تلفن‌های IP، سرورها و تجهیزات دیگر در یک ساختار منطقی مشترک قرار داشته باشند.

در شبکه‌های کوچک این موضوع الزاماً مشکل‌ساز نیست، اما با بزرگ‌تر شدن شبکه، تفکیک منطقی سرویس‌ها می‌تواند مدیریت، امنیت و کنترل Broadcast Domainها را ساده‌تر کند.

برای مثال می‌توان در صورت نیاز VLANهای جداگانه‌ای برای این بخش‌ها داشت:

البته VLAN راه‌حل جادویی برای کندی شبکه نیست. Routing، Firewall، Uplinkها و دسترسی بین VLANها نیز باید اصولی طراحی شوند.

۸. شاید مشکل از سرور باشد، نه شبکه

اگر کاربران فقط هنگام کار با یک نرم‌افزار یا یک سرور مشخص با کندی مواجه هستند، باید خود سرور نیز بررسی شود.

مواردی که ارزش بررسی دارند:

• مصرف بالای CPU
• کمبود RAM
• Storage کند
• Disk Latency بالا
• مشکل دیسک یا RAID
• Backup در ساعات کاری
• بار زیاد ماشین‌های مجازی
• Database
• Antivirus Scan

۹. Backup می‌تواند شبکه را کند کند

فرض کنید در ساعات کاری چند صد گیگابایت اطلاعات از سرور اصلی به NAS یا Backup Server منتقل شود. این عملیات می‌تواند هم Storage و هم شبکه را درگیر کند.

اگر کاربران گزارش می‌دهند شبکه تقریباً هر روز در ساعت مشخصی کند می‌شود، زمان‌بندی Backup Jobها و سایر Scheduled Taskها یکی از مواردی است که باید بررسی شود.

۱۰. DNS هم می‌تواند حس کندی ایجاد کند

گاهی ارتباط IP مناسب است اما Resolve کردن نام‌ها با تأخیر انجام می‌شود. کاربر این اتفاق را به شکل «کند بودن شبکه» گزارش می‌کند.

این موضوع مخصوصاً در شبکه‌های Domain اهمیت بیشتری دارد و تنظیم صحیح DNS کلاینت‌ها و سرورها باید بررسی شود.

۱۱. اگر فقط یک کاربر مشکل دارد از همان نقطه شروع کنید

اگر تعداد زیادی از کاربران بدون مشکل کار می‌کنند و فقط یک سیستم کند است، منطقی نیست عیب‌یابی را از Core Switch شروع کنیم.

یکی از اصول عیب‌یابی این است که ابتدا محدوده مشکل را مشخص کنیم. هرچه محدوده کوچک‌تر شود، پیدا کردن Root Cause ساده‌تر خواهد شد.

چک‌لیست عیب‌یابی علت کندی شبکه شرکت

یک اشتباه رایج؛ تعویض تجهیزات قبل از پیدا کردن مشکل

یکی از اشتباهات رایج این است که قبل از مشخص شدن علت اصلی، تجهیزات مختلف شروع به تعویض می‌شوند.

ممکن است سوئیچ جدید خریداری شود، سرعت اینترنت افزایش پیدا کند یا حتی سرور ارتقا داده شود؛ در حالی که مشکل اصلی یک کابل معیوب، تنظیم اشتباه یا Uplink محدود بوده است.

تجربه ما؛ اول اندازه‌گیری، بعد تغییر

در بررسی شبکه یک مجموعه، هدف فقط این نیست که شبکه موقتاً سریع‌تر شود. مهم‌تر این است که بفهمیم مشکل دقیقاً از کجا ایجاد شده است.

اگر بدون پیدا کردن Root Cause فقط علائم را برطرف کنیم، احتمال بازگشت مشکل وجود دارد.

به همین دلیل قبل از تغییر اساسی زیرساخت، وضعیت شبکه، مسیرهای ترافیکی، تجهیزات، سرورها و سرویس‌های فعال بررسی می‌شوند.

سؤالات متداول

جمع‌بندی

علت کندی شبکه شرکت همیشه سرعت پایین اینترنت نیست. کابل معیوب، Link Speed نامناسب، Packet Loss، Loop، گلوگاه سوئیچ، ترافیک دوربین‌های تحت شبکه، Backup، DNS و عملکرد سرور همگی می‌توانند روی تجربه کاربران تأثیر بگذارند.

بهترین روش این است که به‌جای تغییر تصادفی تنظیمات و تجهیزات، مشکل را مرحله‌به‌مرحله اندازه‌گیری و محدوده آن را مشخص کنیم.